De tunnelvisie van een Nobelprijswinnaar: James Heckman en Perry Preschool

Zonder twijfel het meest bejubelde VVE-programma (Voor- en Vroegschoolse Educatie) is het Perry Preschool programma. Dat werd zestig jaar geleden op één Amerikaanse school met een beperkt aantal 4- en 5-jarige achterstandskinderen uitgevoerd. Uniek was dat het een echt experiment betrof en dat die kinderen nog een halve eeuw zijn gevolgd. Het project kreeg een enorme “boost” nadat econoom en Nobelprijswinnaar James Heckman er een aantal artikelen over publiceerde. Hij claimde op basis daarvan (1) dat Perry een aantal sterke effecten had opgeleverd, en (2) dat Perry model stond voor alle andere VVE-programma’s. Dit soort uitspraken is sindsdien zonder al te veel kritiek door veel onderzoekers en beleidsmakers rond-gepapegaaid.

Reden om nog eens goed in Heckmans oorspronkelijke publicaties te duiken en aan een kritische analyse te onderwerpen. Er kan op basis daarvan niet anders geconcludeerd worden dan dat er aan de eerste claim nogal wat haken en ogen zitten, sterker nog, de met veel tam-tam opgevoerde effecten blijken bijzonder dubieus. En de tweede claim blijkt helemaal geen stand te houden. Het programma kan in het geheel niet model staan voor andere VVE-programma’s. Het is namelijk uitgevoerd bij een uitzonderlijk samengestelde steekproef, een gegeven wat bovendien stelselmatig wordt genegeerd.

In het artikel, Geert Driessen (2023). “The Perry High/Scope Preschool Program: A Critique”, dat ook kan worden gedownload van Encyclopedia [ https://encyclopedia.pub/entry/47672 ] , vat ik alle bezwaren samen. In een ander, binnenkort in het tijdschrift Orthopedagogiek: Onderzoek en Praktijk [ https://orthopedagogiek.eu/ ] te verschijnen artikel, Geert Driessen (2024). “De generaliseerbaarheid van een VVE-modelprogramma Heckmans dubieuze claims”, ga ik diepgaander in op de unieke samenstelling van de Perry steekproef.

De indruk ontstaat dat Heckman c.s. zich meer bezig hebben gehouden met – excusez les mots – methodologisch geneuzel op de vierkante centimeter, dan met het daadwerkelijk leveren van een bijdrage aan de praktijk (i.c. realiteit) van VVE.